Betancuria: Pierwsza stolica Europy na Atlantyku i brama do zaginionych cywilizacji
Gdzie kamienne narzędzia Majorów spotykają się z normandzką koroną – najważniejsze centrum kulturowe Fuerteventury ukrywa 600 lat fascynującej historii
Wyobraź sobie miasto, które powstało 620 lat temu jako pierwsza europejska stolica na Atlantyku nie tylko jako stolica Fuerteventury, ale tez jako pierwsza europejska kolonia na całych Wyspach Kanaryjskich. Teraz wyobraź sobie, że w tym samym miejscu przez wieki wcześniej żyli Majorowie – rdzenna ludność wyspy, która pozostawiła po sobie fascynujące ślady cywilizacji, której sekrety dopiero teraz odkrywamy.
Witaj w Betancurii – miejscu, gdzie historie dwóch światów spotykają się w sercu Fuerteventury.
Pierwsza europejska stolica na Atlantyku
Santa María de Betancuria została założona w 1404 roku przez normandzkiego rycerza Jean de Béthencourt, czyniąc ją nie tylko pierwszą stolicą Fuerteventury, ale pierwszą europejską stolicą w historii Wysp Kanaryjskich. Razem z San Marcial de Rubicón na Lanzarote, Betancuria była jedną z pierwszych europejskich kolonii na atlantyckich wyspach.
Lokalizacja została wybrana strategicznie – w żyznej dolinie otoczonej górami, z dala od wybrzeża i ataków piratów. To tutaj znajdowały się sądy, rząd, instytucje wojskowe i religijne. Od 1404 do 1834 roku – przez 430 lat – Betancuria była centrum władzy na Fuerteventurze.
Nazwa miasta honoruje założyciela – Jean de Béthencourt pozostawił swoje imię w nazwie pierwszej europejskiej stolicy na Atlantyku.
Biskupstwo, które obejmowało niemal całe Wyspy Kanaryjskie
W 1424 roku papież Marcin V nakazał utworzenie Biskupstwa Fuerteventury, które obejmowało wszystkie Wyspy Kanaryjskie z wyjątkiem Lanzarote. Parafia Santa María de Betancuria otrzymała status Wielkiej Katedry.
Powstanie tego biskupstwa związane było bezpośrednio z wydarzeniami po Wielkiej Schizmie (1378-1417), ponieważ biskup San Marcial del Rubicón z Lanzarote nie uznawał papiestwa Marcina V i trzymał się antypapieża Benedykta XIII.
Biskupstwo Fuerteventury zostało zniesione w 1431 roku, zaledwie siedem lat po powstaniu, po tym jak diecezja San Marcial del Rubicón została ponownie włączona pod władzę papiestwa papieża Marcina V.
Zagubiona cywilizacja Majorów
Długo przed przybyciem Europejczyków Fuerteventurę zamieszkiwali Majorowie (także nazywani Mahos) – rdzenna ludność wyspy, która przez wieki potrafiła przetrwać w suchych i trudnych warunkach tego regionu.
Muzeum Archeologiczne w Betancurii przechowuje fascynujące świadectwa tej zaginionej cywilizacji: narzędzia, ceramikę, broń, przedmioty magiczne… a nawet czaszki. Wśród eksponatów znajduje się szkielet znaleziony w lokalnej mogile, który ma prawdopodobnie między 600 a 1000 lat.
Majorowie:
- Trudnili się rybołówstwem w trudnych warunkach atlantyckich
- Uprawiali hodowlę zwierząt na suchej wyspie
- Pozyskiwali wodę w trudno dostępnych miejscach
- Tworzyli ceramikę i narzędzia z lokalnych materiałów
Muzeum nie pomija także normandzkiego podboju w XV wieku, prowadzonego przez Jean de Béthencourt, który uczynił Betancurię pierwszą europejską placówką na Fuerteventurze.
Kościół Santa María – pierwsza katedra archipelagu
Kościół Santa María, założony około 1410 roku, był pierwszą katedrą na Fuerteventurze. Choć początkowo była to prosta kaplica zbudowana na polecenie Jean de Béthencourt, z czasem stała się głównym centrum religijnym wyspy.
Obecny kościół datuje się na 1620 rok – poprzedni został zniszczony podczas ataku piratów w 1593 roku. Berberyjski dowódca Xaban de Arraez wylądował na wyspie ze swoimi hordami, dotarł do Betancurii i splądrował oraz zniszczył znaczną część dzisiejszego centrum historycznego.
Kościół charakteryzuje się wspaniałą kamienną podłogą, rzeźbionym drewnianym sufitem i wyszukanym barokowym ołtarzem. Szczególną uwagę warto zwrócić na zakrystię z bezcennymi dziełami sztuki.
Pirackie ataki – cena bycia centrum władzy
Betancuria, mimo strategicznego położenia w głębi lądu, nie uniknęła licznych najazdów pirackich. Najsłynniejszy atak miał miejsce w 1593 roku, kiedy Xaban de Arraez przejął kontrolę nad wyspą na kilka miesięcy.
Piraci splądrowali i zniszczyli znaczną część Betancurii, w tym kościół i dokumenty. To zmusiło mieszkańców do wielokrotnej odbudowy centrum historycznego od momentu założenia na początku XV wieku.
Aby chronić się przed dalszymi atakami, wzdłuż wybrzeża budowano różne zamki, a ludność przenoszono w głąb lądu jako drugą ochronną środek.
Centrum władzy, które straciło moc
Do początku XIX wieku Betancuria zachowała swoje polityczne i administracyjne znaczenie, ale na początku XVIII wieku rząd wojskowy przeniósł się do La Oliva, co oznaczało początek końca monopolu politycznego Betancurii.
W 1834 roku utworzono gminę Puerto de Cabras (dzisiejsze Puerto del Rosario), i stopniowo różne instytucje administracji i rządu osiedliły się tam, czyniąc je stolicą w 1860 roku.
Betancuria przestała być jedyną parafią na wyspie w XVIII wieku, kiedy utworzono parafie Nuestra Señora de Regla (Pájara) i Nuestra Señora de La Candelaria (La Oliva).
Muzeum Archeologii i Etnografii – okno na zaginioną cywilizację
Muzeum Archeologii i Etnografii Fuerteventury w Betancurii mieści się w pięknym domu zbudowanym w tradycyjnym kanaryjskim stylu, w samym centrum miasta. Muzeum ma trzy sale wystawowe: dwie poświęcone materiałom archeologicznym i jedną przedmiotom etnograficznym.
Najbardziej fascynująca część to wystawa o pierwszych europejskich ekspedycjach na Wyspy Kanaryjskie, sposobie życia rdzennych mieszkańców i ich kulturze. Muzeum prezentuje:
- Archeologię Majorów: idole, ceramikę i model wioski La Atalayita
- Paleontologię: skamieniałości z miejsc na wyspie
- Etnografię: przedmioty z kultury tubylczej i tradycyjnej
Współczesna Betancuria – żywe muzeum pod gołym niebem
Dziś Betancuria to najmniej zaludniona gmina na Wyspach Kanaryjskich z około 800 mieszkańcami, ale paradoksalnie jedna z najważniejszych turystycznie. Miasto zachowało swój kolonialny charakter z brukowanymi uliczkami, białymi domami i spokojną atmosferą.
Betancuria to coś więcej niż muzeum – to żywe świadectwo 600 lat historii, od rdzennych Majorów przez normandzki podbój, hiszpańską kolonizację, ataki piratów, aż po współczesną transformację turystyczną. Każdy kamień w Betancurii pamięta historie, które ukształtowały nie tylko Fuerteventurę, ale całe Wyspy Kanaryjskie.
