W samym sercu najdzikszej części Fuerteventury, na pustynnej półwyspie Jandía, stoi budowla, która od ponad 80 lat jest pożywką dla teorii spiskowych. Casa de Winter – monumentalna willa wzniesiona w latach 30-40. XX wieku przez niemieckiego inżyniera Gustava Wintera – to miejsce, gdzie rzeczywistość miesza się z legendą, a historia z mitologią. Czy była to letnia rezydencja ekscentrycznego przemysłowca, czy może tajny ośrodek nazistowskich operacji? Prawda, jak zawsze, leży gdzieś pośrodku, ale to właśnie ta niepewność czyni Casa de Winter jednym z najbardziej fascynujących miejsc w archipelagu kanaryjskim, przyciągającym coraz więcej turystów na Fuerteventurę.
Człowiek, który kupił półwysep
Gustav-Oskar Winter Klingele przyszedł na świat 10 maja 1893 roku w Zastler, małej miejscowości niedaleko Fryburga w Schwarzwaldzie. Najmłodszy z czwórki rodzeństwa, syn nauczyciela, który później został burmistrzem, już w wieku 15 lat opuścił rodzinny dom, aby rozpocząć naukę jako technik przemysłowy.
Życie Gustava to prawdziwa wędrówka przez miasta i kontynenty. Mieszkał w Hamburgu, Paryżu, Londynie, a następnie przepłynął Atlantyk, osiedlając się w Rio Cuarto w Argentynie, gdzie pracował na ranczu i w wieku 21 lat poślubił swoją pierwszą żonę, Johannę. Gdy wybuchła I wojna światowa, Anglicy uwięzili go podczas próby powrotu do Niemiec statkiem.
W 1918 roku Gustav przybył do Walencji, gdzie narodził się jego pierwszy wynalazek i sukces biznesowy – pastylka mydlano-wybielająca o znaku towarowym „DYN”, dystrybuowana w kartonowym pudełku zaprojektowanym przez samego Wintera. Ten szybki sukces sprawił, że Gustav wkrótce zdywersyfikował działalność swojej firmy i zaczął sprowadzać do Hiszpanii samochody i inne dobra. Zaczął być popularny w regionie. Już wtedy zainteresował się sektorem energetyki. Don Gustavo, jak nazywano go na wyspach, był dyrektorem elektrowni od 1926 do 1929 roku, kiedy powrócił do Niemiec w towarzystwie Johanny i ich sześciorga dzieci. To właśnie w tych latach Winter odkrył dziewiczy półwysep Jandía podczas podróży na Fuerteventurę.
Od tego momentu nigdy nie porzucił myśli o posiadaniu, uprzemysłowieniu i ekonomicznym wykorzystaniu tego obszaru.
Mroczny patronat i tajemnicze finansowanie
Kluczowy moment w historii Casa de Winter nastąpił w 1937 roku. Winter zdołał zainteresować rząd niemiecki (który w tym czasie był w rękach nazistów) swoim projektem na Fuerteventurze. Uzyskał finansowanie z departamentu marszałka Hermanna Göringa, który kierował tzw. „Planem Czteroletnim” – planem gospodarczym mającym przygotować Niemcy do rozpoczęcia II wojny światowej. Pomysł ten został entuzjastycznie przyjęty przez Goeringa i Bernhardta, którzy od razu dostrzegli możliwości, jakie stwarza taki biznes, aby dać prawną przykrywkę dla pewnych mniej oczywistych celów. Sfinansowali ekspedycję w ciągu kilku miesięcy.
Od 1938 roku marszałek Goering wysłał do Hiszpanii co najmniej siedmiu swoich ludzi, aby przygotować niezbędne kontakty na przyszłość. W połowie kwietnia 1939 r. szef Luftwaffe i Canaris zgodzili się odłożyć 96 000 dolarów jako dodatkowy fundusz dla Abwehry w Hiszpanii.
Zainteresowanie Goeringa wszystkim, co hiszpańskie w tym czasie, było bardzo intensywne. Wspierał podobne inicjatywy Marynarki Wojennej. Wysłał na Wyspy Kanaryjskie specjalną grupę informacyjną pod przykrywką komercyjnej ekspedycji rybackiej. Ich zadaniem było znalezienie odpowiednich miejsc do tajnych operacji zaopatrzeniowych U-Bootów. Przez miesiąc, między 14 lipca a 14 sierpnia 1938 roku, członkowie grupy na pokładzie łodzi rybackiej Richard Ohlrogge robili zdjęcia i wykonywali szczegółowe mapy odległych zatoczek na wyspach. Według oficjalnej informacji szukali jedynie miejsca na fabrykę konserw rybnych, zadanie zlecone przez Gustava Wintera.
Ta informacja jest kluczowa dla zrozumienia późniejszych kontrowersji wokół willi. Winter nie był przypadkowym przedsiębiorcą – jego projekt otrzymał oficjalne wsparcie z najwyższych szczebli nazistowskich Niemiec. W następnym roku rozpoczęto budowę różnych obiektów w okolicy.
Architektura pełna tajemnic
Villa Winter, zbudowana z kamienia i betonu, ma dwa piętra i piwnicę, balkon z przodu i imponującą wieżę z wieloma oknami, które oferują 360-stopniowy widok na okolicę. To nie jest jednak zwyczajny dom wakacyjny.
Wnętrze willi ma wewnętrzny dziedziniec otoczony różnymi pokojami rozmieszczonymi na dwóch piętrach, wśród których znajduje się duży salon z eleganckim kominkiem i balkon z pięknym widokiem na ocean.
Jednak to, co naprawdę intryguje odwiedzających, to elementy, które zdecydowanie wykraczają poza standardy letniej rezydencji. W domu można zobaczyć tunele i pokoje w piwnicy pod domem, niektóre zbudowane ze ścianami o grubości 1,4 metra i ze sklepionymi sufitami, na wzór bunkrów, które skutecznie opierają się eksplozjom.
Teorie spiskowe a rzeczywistość naukowa
Legendy wokół Casa de Winter obejmują najróżniejsze teorie – od bazy łodzi podwodnych po tajną klinikę chirurgii plastycznej dla uciekających nazistów. Upiorna willa na Wyspach Kanaryjskich jest w centrum dziwacznych twierdzeń, że była kiedyś tajną kliniką, gdzie uciekający naziści – w tym Adolf Hitler – przeszli rekonstrukcję twarzy pod koniec II wojny światowej.
Jednak nie wszyscy badacze podzielają entuzjazm Fumero. Alexander Peer, austriacko-niemiecki autor i dziennikarz, który spędził pięć lat na badaniu teorii otaczających dom, przedstawia znacznie bardziej umiarkowane stanowisko.
Alex Peer przeszukał archiwa rodziny Winter, aby ustalić, do czego rzeczywiście został zbudowany dom i jakie – jeśli w ogóle – powiązania miał inżynier z Partią Nazistowską. On też twierdzi, że chociaż „nie ma dymu bez ognia”, nie wszystko jest takie, jakie się wydaje.
Kontekst historyczny
Nie można jednak całkowicie odrzucić wszystkich powiązań Casa de Winter z nazistowskimi Niemcami. Villa Winter została zbudowana na ziemi sprzedanej Winterowi za zgodą Generalisimo Franco, a sam Winter rzeczywiście miał powiązania z wysokimi urzędnikami III Rzeszy.
Podczas II wojny światowej Winter był zaangażowany nie tylko w projekt Fuerteventura, ale także aktywnie pracował w różnych obszarach Europy. W Belgii i Francji, okupowanych przez Wehrmacht (armię niemiecką), Gustav prowadził interesy z siłami okupacyjnymi, co przyniosło mu fortunę.
Współczesne znaczenie i turystyka
Dziś Casa de Winter to jedna z najczęściej odwiedzanych atrakcji turystycznych na Fuerteventurze, przyciągająca miłośników historii, teorii spiskowych i po prostu ciekawskich. Zazwyczaj oprowadza ich tam mieszkaniec Pedro Fumero.
Odwiedzający mogą zobaczyć kontrowersyjne pomieszczenia piwniczne, tajemniczą „kuchnię” przypominającą salę operacyjną oraz wieżę z panoramicznym widokiem na plażę Cofete. Fumero osobiście oprowadza turystów, prezentując swoją wersję historii z teatralną pasją.
Walka o prawdę czy kreowanie legend?
Pedro Fumero nie jest jednak tylko przewodnikiem turystycznym. To człowiek z misją, który wierzy, że ujawnia prawdę historyczną. Oświadcza: „Prowadzimy poważne badania od długiego czasu, aby cały świat się o tym dowiedział. Dla mnie pan Winter był niemieckim agentem stacjonującym na Kanarach, odpowiedzialnym za posterunki obserwacyjne, wyposażonym w bezprzewodową telefonię i odpowiedzialnym za zaopatrywanie niemieckich łodzi podwodnych”.
Jego determinacja jest niepodważalna, ale budzi też kontrowersje. Krytyczni obserwatorzy wskazują, że wiele jego „dowodów” to interpretacje amatorskie, a nie rzetelne badania naukowe. Rodzina Gustava Wintera konsekwentnie zaprzecza wszystkim teoriom spiskowym.
Dziedzictwo czy spektakl?
Casa de Winter znajdzie się w centrum napięcia między potrzebą zachowania dziedzictwa historycznego a skłonnością do komercjalizacji sensacyjnych teorii. Parlament Wysp Kanaryjskich dostaje wiele petycji, aby budynek otrzymał status zabytku, co zgodnie z prawem dziedzictwa zmusiłoby do jego restauracji i konserwacji.
Te petycje pokazują, że Casa de Winter jest postrzegana nie tylko jako turystyczna atrakcja, ale także jako ważny element dziedzictwa kulturowego Wysp Kanaryjskich, niezależnie od prawdziwości teorii na jej temat.
W poszukiwaniu prawdy
Prawda o Casa de Winter prawdopodobnie nigdy nie zostanie w pełni wyjaśniona. To, co pozostaje niezaprzeczalne, to fakt, że Gustav Winter rzeczywiście miał powiązania z nazistowskimi Niemcami, otrzymał finansowanie z departamentu Hermanna Göringa i zbudował niezwykłą willę w jednym z najbardziej odizolowanych miejsc Europy w czasie, gdy Europa była pochłonięta wojną.
Czy Casa de Winter była bazą nazistowskich operacji? Czy była po prostu ekscentryczną rezydencją bogatego inżyniera? A może właśnie w tej niejednoznaczności leży jej prawdziwa siła?
Fenomen kulturowy
Casa de Winter stała się czymś więcej niż budynkiem – stała się fenomenem kulturowym, który łączy historię z mitologią, fakty z legendami. Pisarz Alberto Vázquez-Figueroa – którego powieść Fuerteventura to fikcyjne dzieło traktujące o nazistowskim szpiegostwie, w którym na brzegach wyspy pojawiają się niemieckie łodzie podwodne – był jedną z pierwszych osób, które zaszczepiły wątpliwości.
Ta literacka inspiracja pokazuje, jak Casa de Winter przekroczyła granice między rzeczywistością a fikcją, stając się źródłem inspiracji dla pisarzy, filmowców i dokumentalistów.
Epilog: Dom, który żyje własnymi legendami
Historia Casa de Winter to także lekcja o tym, jak powstają legendy i teorie spiskowe. W czasach niepewności i braku kompletnych informacji wyobraźnia wypełnia luki, tworząc narracje, które mogą być bardziej przekonujące niż sama rzeczywistość.
Ale może najważniejsze pytanie brzmi inaczej: czy prawda jest ważniejsza od legendy? Casa de Winter przyciąga tysiące odwiedzających rocznie nie dlatego, że znają prawdę, ale dlatego, że pragną ją odkryć. W erze post prawdy i teorii spiskowych, Casa de Winter przypomina nam o potrzebie krytycznego myślenia i rzetelnych badań.
W końcu, czy Casa de Winter była nazistowską bazą czy letnim domem, pozostaje jednym z ostatnich miejsc w Europie, gdzie historia nadal kryje swoje sekrety. I może właśnie dlatego warto ją odwiedzić, nie tylko po to, by poznać prawdę, ale po to, by zrozumieć, dlaczego czasem legenda może być ważniejsza od faktów.
Artykuł opracowany na podstawie własnych badań autorki oraz m.inn:
- https://casawinter.com/en/gustav-winter-2
- https://www.casawintercofete.com/en/
- Luis Abaroa, Gustav Winter, con otra luz
- García Cabrera, La colonia alemana en Canarias durante la segunda Guerra Mundial (1939-1945)
W 1945 roku, nazwa Gustav Winter pojawiła się na liście 104 Niemców podejrzanych o szpiegostwo, których Alianci żądali wydalenia i repatriacji do Niemiec. Winter nie opuścił Hiszpanii i wkrótce po tym uzyskał hiszpańskie obywatelstwo.
Kto to był Gustav Winter i dlaczego jego dom wciąż budzi kontrowersje?
VILLA WINTER: NAZISTOWSKIE WIDMO NAD PLAŻĄ COFETE
Na jednej z najpiękniejszych i najbardziej odizolowanych plaż świata – Cofete – stoi budynek, który od dziesięcioleci nie daje spokoju historykom, dziennikarzem i miłośnikom tajemnic. Villa Winter, zbudowana w 1937 roku przez niemieckiego inżyniera Gustava Wintera, otoczona jest teoriami spiskowymi często związanymi z nazistami.
Główna teoria dotyczy faktu, że willa miała wieżę z latarnią elektryczną zainstalowaną w wieżyczce, podobną do latarni morskiej, i że była używana do sygnalizowania niemieckim U-bootom. Program pokazał tunele i pokoje w piwnicy pod domem, niektóre zbudowane z murami grubymi na 1,4 metra i ze sklepionymi sufitami, które miały być skuteczne w oporowaniu wybuchom.
Obecny opiekun obiektu, Pedro Fumero, twierdzi, że jako dziecko bawił się w piwnicy i widział tam kajdany w pokoju bez okien.
Czy to prawda, czy legenda? Niemożliwe jest poznanie tego, co naprawdę działo się w tych murach. Ale pośród wszystkich plotek są pewne pewniki.
